هفتم آبانماه ۱۳۳۳؛ تایید حکم اعدام دکتر فاطمی در بیدادگاه تجدید نظر نظامی

خبرها و مقالات

دکترحسین فاطمی دربیدادگاه نظامی محمدرضا شاه

دستگاه شاه اجازه نداد کسی بابت نوشتن لایحه دفاعی به دکتر فاطمی کمک کند و دادگاه او را سری کرد. علاوه بر این حتی یادداشت های قانونی وکیل دادگاه تجدید نظر را هم از آنها گرفته و سوزاندند. رژیم حتی برخی اسناد و پرونده های دادرسی ارتش از جمله اوراق و اسناد و عکس های پرونده دکتر فاطمی را سوزانده و از بین برد. به همین دلیل پرونده دادگاه دکتر فاطمی بعد از انقلاب یافت نشد.

 ولی مکتوبات او از زندان و بخشی از لایحه دفاعی اش نزد آیت الله زنجانی حفظ شدند. دست نوشته های او نیز در اقدامی عجیب توسط آزموده[دادستان نظامی] به گاوصندوق منزل منتقل شده و بعد از انقلاب به دست طرفداران دکتر فاطمی افتادند که بخش عمده آن منتشر شد.

سرهنگ محمود خلعتبری که وکالت مهندس رضوی را در دادگاه تجدید نظر نظامی به عهده داشت، مشاهدات خود را از دادگاه دکتر فاطمی اینگونه بیان می کند:

«وکیل دکتر فاطمی در دفاع از موکل خود صحبت کرد، فاطمی نیز در همان برانکار، خوابیده از خود دفاع می کرد، دادگاه به استناد مواد ۳۱۶ و ۳۱۷ کیفر خواست دکتر فاطمی را به اعدام و شایگان و رضوی را به حبس ابد محکوم کرد. در دادگاه تجدیدنظر دکتر فاطمی به روال گذشته چندبار صحبت کرد و بسیار قاطع و مستدل از اقداماتش دفاع نمود. گاه از دکتر بهره ور درخواست می کرد به نفع وی صحبت کند و او نیز مختصری! از او دفاع کرد.

 در حقیقت فاطمی بدون وکیل مدافع، در یک دادگاه فاقد صلاحیت محاکمه و محکوم شد. آخرین جلسه دادگاه تجدید نظر روز یکشنبه ۷ آبان ۱۳۳۳ تشکیل شد. وکلای مدافع و آقایان دکتر فاطمی، دکتر شایگان و مهندس رضوی آخرین مدافعات خود را بیان کرد، سپس دادگاه به شور رفت. شایگان و رضوی هر یک به ده سال زندان با کار و دکتر فاطمی به اعدام محکوم شد. دکتر فاطمی، روی برانکار، حکم صادره را با خودنویسی که منشی دادگاه به او داده امضا کرد و تقاضای فرجام نمود».

بر طبق آیین دادرسی ارتش شاهنشاهی، حق رسیدگی یک محکوم در دادگاه نظامی، منوط به اراده شخص شاه بود و محمد رضا شاه ناجوانمرد تر از آن بود که ظاهر امر را رعایت کند و با درخواست قانونی یک وزیر دولت مصدق موافقت نماید. شاه حتی تاریخ اجرای حکم اعدام دکتر حسین فاطمی را خود تعیین کرد!

ناگفته ها وکم گفته ها ازدکترمحمد مصدق ونهضت ملی ایران. سرهنگ جلیل بزرگمهر، ص ۲۶
بیوگرافی دکتر حسین فاطمی، از کودکی تا شهادت، حمیدرضا مسیبیان، ص ۳۹

مصدق و سالهای مبارزه- سرهنگ غلام رضا نجاتی، جلد دوم ص۳۰۳-۳۰۵